Nowe obowiązki AML – nowelizacja ustawy AML implementująca V Dyrektywę AML już opublikowana

W dniu 30 kwietnia 2021 r. opublikowana została ustawa z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu („Nowelizacja”, „Nowelizacja Ustawy AML”).

Nowelizacja Ustawy AML zawiera dawno oczekiwaną implementację V Dyrektywę AML.

Zmiana przepisów Ustawy AML ma istotne znaczenie dla wszystkich podmiotów uczestniczących w życiu gospodarczym, w tym także dotychczas nieobjętych obowiązkami wynikającymi z Ustawy AML. Przedmiot zmian odnosi się bowiem nie tylko do zakresu obowiązków, ale także kręgu podmiotów nimi objętych.

Najważniejsze zmiany

Rozszerzenie katalogu instytucji obowiązanych

Dotychczasowy katalog instytucji obowiązanych poszerzony został o:

  • podmioty, których podstawową działalność stanowi świadczenie usług polegających na sporządzaniu deklaracji, prowadzeniu ksiąg podatkowych, udzielaniu porad, opinii lub wyjaśnień z zakresu przepisów prawa podatkowego lub celnego, niebędący innymi instytucjami obowiązanymi,
  • przedsiębiorców, których działalność dotyczy obrotu lub przechowywania dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich oraz antyków, gdy wartość transakcji wynosi lub przekracza kwotę 10.000 Euro (jako pojedyncza transakcja bądź zbiór powiązanych transakcji).
Zmiany przepisów dotyczących beneficjenta rzeczywistego i obowiązku zgłoszenia do CRBR

Nowelizacja ustawy AML wprowadza wiele zmian co do szeroko rozumianych obowiązków związanych z ustalaniem i zgłaszaniem beneficjenta rzeczywistego oraz podmiotów objętych tymi obowiązkami. W szczególności warte podkreślenia są:

  • objęcie obowiązkiem zgłoszenia beneficjenta rzeczywistego do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych („CRBR”) spółek partnerskich i spółek europejskich, stowarzyszeń rejestrowych i fundacji, spółdzielni, spółdzielni europejskich, europejskich zgrupowań interesów gospodarczych, a także trustów, których powiernicy lub osoby zajmujące stanowiska równoważne mają miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce lub – działając w imieniu lub rzecz trustu – nawiązują stosunki gospodarcze lub nabywają nieruchomość na terytorium Polski,
  • zmiana definicji beneficjenta rzeczywistego, poprzez usuniecie z niej sformułowań wiążących beneficjenta rzeczywistego z pojęciem „klienta” oraz wskazanie, że za beneficjenta rzeczywistego uznaje się „każdą osobę fizyczną”, która spełnia wskazane w ustawie warunki,
  • uszczegółowienie definicji beneficjenta rzeczywistego trustu, za którego będzie mogła być uznana grupa osób, w których głównym interesie powstał lub działa trust (w sytuacji, gdy nie możliwe jest określenie osób fizycznych, które czerpią korzyści z konkretnego trustu),
  • zobowiązania beneficjenta rzeczywistego do udostępnienia podmiotowi zgłaszającemu do CRBR niezbędnych danych oraz dokumentów do zgłoszenia informacji o beneficjencie rzeczywistym i jej aktualizacji w odpowiednich terminach.
Zmiany przepisów w zakresie realizacji obowiązków AML przez instytucje obowiązane

Nowelizacja Ustawy AML wprowadza także szereg zmian odnoszących się do realizacji obowiązków AML przez instytucje obowiązane, w szczególności stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, a także kwestii dotyczących wewnętrznej procedury AML w instytucji obowiązanej. Najważniejsze zmiany to:

  • zobowiązanie instytucji obowiązanych do dokumentowania utrudnień występujących w związku z weryfikacją tożsamości beneficjenta rzeczywistego,
  • zobowiązanie instytucji obowiązanych do uzyskiwania potwierdzenia rejestracji potencjalnego klienta we właściwym rejestrze beneficjentów rzeczywistych lub do uzyskania odpisu z takiego rejestru podczas ustanawiania nowych stosunków gospodarczych,
  • zobowiązanie instytucji obowiązanych do identyfikacji wszelkich rozbieżności między informacjami posiadanymi przez instytucję a zgłoszonymi do CRBR,
  • rozszerzenie definicji „osób zajmujących eksponowane stanowisko polityczne” polegające na dodaniu do ich katalogu „innych osób pełniących funkcje lub stanowiska publiczne w organach państwa lub centralnych organach administracji rządowej”,
  • zobowiązanie instytucji obowiązanych do bieżącej weryfikacji oraz w razie potrzeby aktualizacji wewnętrznej procedury, a także wprowadzenie nowych obowiązkowych elementów procedury,
  • rozszerzenie obowiązku zapewnienia ochrony sygnalisty w procedurze anonimowego zgłaszania naruszeń przepisów AML na osoby, które nie są związane z instytucją obowiązaną umową o pracę, ale działają na jej rzecz, np. osoby wykonujące czynności na rzecz instytucji obowiązanej na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Nowe sankcje związane z nowelizacją ustawy o AML

Na mocy Nowelizacji Ustawy o AML rozszerzeniu podlega również katalog możliwych kar dla spółek. Dotyczy to spółek, które udostępniły informacje nieprawdziwe lub nie dokonały w odpowiednim terminie aktualizacji informacji z art. 59 ustawy o AML (ujawnienie beneficjenta rzeczywistego w CRBR). Kara może wynosić do 1 mln zł, tak samo jak w przypadku uchybienia obowiązkowi zgłoszenia do CRBR.

Natomiast, jeżeli beneficjent rzeczywisty nie dostarczył podmiotowi zgłaszającemu do CRBR informacji i dokumentów niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia zgłoszenia lub dostarczył informacje niezgodne z prawdą, to grozi mu kara do 50 000 zł.

Jak możemy pomóc?

Nowelizacja Ustawy AML powinna zwrócić uwagę wszystkich podmiotów uczestniczących w życiu gospodarczym, niezależnie od ich dotychczasowego statusu z punktu widzenia tej ustawy.

Ze względu na rodzaj i liczbę zmian w dotychczasowych przepisach, u przedsiębiorców już podlegających przepisom Ustawy AML niezbędnej jest dokonanie audytu obowiązujących wewnętrznych uregulowań i procesów AML pod kątem ich zgodności z nowymi regulacjami.

Dla podmiotów dotychczas nieobjętych przepisami AML, Nowelizacja oznacza konieczność dokonania przeglądu pod kątem ewentualnej zmiany ich statusu z punktu widzenia Ustawy AML.

Dla wszystkich uczestników życia gospodarczego, zmiany dotyczące identyfikacji i zgłoszenia beneficjentów rzeczywistych do CRBR, w świetle wysokich sankcji w razie nieprzestrzegania tych przepisów, powodują konieczność zweryfikowania swojego statusu z perspektywy tych obowiązków oraz sposobu ich wykonania.

Kancelaria D. Dobkowski oferuje wszechstronne doradztwo w obszarach związanych z przepisami AML. Zapewniamy wsparcie w dostosowaniu działalności spółek do wymagań Ustawy AML oraz wdrożeniu odpowiednich procedur. Przeprowadzamy także audyty prawne w celu weryfikacji aktualności oraz prawidłowości wdrożonej procedury wewnętrznej i realizacji obowiązków ustawowych.