Przeciwdziałanie opóźnieniom w transakcjach handlowych – nadchodzące zmiany

W Rządowym Centrum Legislacyjnym opublikowano projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustawy o finansach publicznych, przewidujący m.in. uproszczenie tzw. obowiązku sprawozdawczego oraz zwiększenie efektywności postępowań prowadzonych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Projekt został przekazany przez resort rozwoju do konsultacji publicznych.

Zmiany dotyczące sprawozdań o stosowanych terminach zapłaty

W projekcie ustawy zaproponowano wyłączenie z obowiązku sprawozdawczego spółek tworzących podatkowe grupy kapitałowe, a także publicznych podmiotów leczniczych oraz podmiotów leczniczych w formie spółek kapitałowych utworzonych przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W uzasadnieniu do nowelizacji podkreślono, że zwolnienie z obowiązku sprawozdawczego podmiotów leczniczych wynika z roli, jaką podmioty te odgrywają w systemie ochrony zdrowia oraz ze sposobu ich finansowania. Proponowane zmiany mają również stanowić wyraz reakcji resortu na szczególną sytuację, jaka zaistniała w dobie pandemii COVID-19.

Dodatkowo, projekt przewiduje wyłączenie spod obowiązku sprawozdawczego wartości świadczeń pieniężnych wynikających z transakcji handlowych zawieranych w zakresie działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej oraz wartości świadczeń przedawnionych.

W przypadku wejścia w życie zmian w proponowanym w projekcie kształcie, obowiązek sprawozdawczy będzie ciążył wyłącznie na podmiotach, u których wartość przychodu uzyskana w poprzednim roku podatkowym przekroczyła równowartość 50 mln euro, z zastrzeżeniem wskazanych wyżej wyłączeń.

Projekt zakłada również, że w stosunku do świadczeń podlegających obowiązkowi sprawozdawczemu należało będzie wykazywać wartość świadczeń pieniężnych otrzymanych lub spełnionych w terminach umownych, zamiast wykazywania świadczeń spełnionych i otrzymanych w terminach liczonych od dnia wystawienia faktury.

W odpowiedzi na liczne postulaty przedsiębiorców, w nowelizacji wydłużony został termin składania sprawozdań z 31 stycznia na 30 kwietnia. Minister właściwy do spraw gospodarki będzie publikował zbiorcze zestawienie sprawozdań w terminie do dnia 31 lipca każdego roku.

Doprecyzowanie statusu obowiązanego do złożenia sprawozdania

W trakcie stosowania przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych pojawiły się wątpliwości co do statusu kierowników podmiotów, na których ciąży obowiązek sprawozdawczy. Dotychczas obowiązujące przepisy nie rozstrzygały bowiem, czy – w ramach realizacji wspomnianego obowiązku – kierownicy ci występują w imieniu własnym czy też w imieniu podmiotu. Znowelizowane przepisy wskazują jednoznacznie, że obowiązek sprawozdawczy ciąży bezpośrednio na podmiocie, natomiast samej czynności przedłożenia sprawozdania dokonuje w jego imieniu odpowiednio zdefiniowany kierownik.

Wprowadzenie tzw. „wezwań miękkich”

W projekcie proponuje się, aby Prezes UOKiK mógł, bez uprzedniego wszczynania postępowania, kierować do przedsiębiorców wystąpienia, służące wzajemnej komunikacji i pozwalające przedsiębiorcy wyjaśnić określone wątpliwości, bez wszczynania w stosunku do niego formalnych działań. W ramach tej instytucji, przedsiębiorca będzie mieć prawo udzielenia odpowiedzi, ale jej brak nie będzie obwarowany żadną sankcją.

Postępowanie w sprawie nadmiernych opóźnień w transakcjach handlowych

W zakresie prowadzonych przez Prezesa UOKiK postępowań w sprawie nadmiernych opóźnień w transakcjach handlowych proponuje się zmiany, które mają poprawić ich efektywność, w tym m.in. wprowadzenie uznaniowości Prezesa UOKiK przy wymiarze kary oraz modyfikację wzoru, według którego będzie ona liczona. Projekt zakłada także zwiększenie wartości obniżenia administracyjnej kary pieniężnej z 10% do 20%, w sytuacji gdy strona w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji uiści karę w całości oraz zrzeknie się wobec Prezesa UOKiK prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Treść umów zawieranych w transakcjach handlowych

Projektowane zmiany wymagać będą dostosowania treści umów zawieranych w ramach transakcji handlowych, a więc w tym umów zawieranych między przedsiębiorcami. Po wejściu w życie omawianej nowelizacji, nieważne będą postanowienia takich umów zakazujące wierzycielowi zbywania (cesji) wierzytelności. Konieczne będzie także zamieszczanie oświadczenia o posiadaniu statusu dużego przedsiębiorcy przez obie strony umowy, a nie jak do tej pory, wyłącznie przez dłużnika transakcji handlowej.

Jak możemy pomóc?

Kancelaria D.Dobkowski sp.k. stowarzyszona z KPMG, oferuje kompleksowe wsparcie w procesie implementacji wchodzących w życie regulacji prawnych dotyczących przeciwdziałania nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w tym w zakresie przygotowania lub weryfikacji wzorów umów stosowanych przez przedsiębiorców w transakcjach handlowych.

Informacje zawarte w niniejszej publikacji mają charakter ogólny i nie dotyczą sytuacji konkretnej firmy. Ze względu na szybkość zmian zachodzących w polskim prawodawstwie prosimy o upewnienie się w dniu zapoznania się z niniejszą publikacją, czy informacje w niej zawarte są wciąż aktualne. Przed podjęciem konkretnych decyzji proponujemy skonsultowanie ich z naszymi doradcami.